Słowniczek pojęć technicznych

adhezja (z łac. adhaesio – przyleganie), przyczepność kleju do powierzchni klejonego materiału, tworzywa.

akumulacja ciepła (z łac. accumulare – gromadzić), zdolność materiałów do magazynowania ciepła.

docieplenie zwiększenie izolacyjności cieplnej przegród oddzielających ogrzewane pomieszczenia od otoczenia i od pomieszczeń nie ogrzewanych.

dyfuzja (z późn. łac. diffusio – rozlewać, rozprzestrzeniać), budownictwie – przenikanie cząstek gazu (najczęściej pary wodnej) przez przegrodę budowlana.

dylatacja (z późn. łac. dilatatio – rozszerzanie), rozszerzalność cieplna, zwiększenie objętości ciał w skutek ogrzewania.

folia wiatroizolacyjna, wiatroizolacja – folia do zabezpieczania konstrukcji i ocieplenia przed wiatrem i deszczem; przepuszczająca parę wodną, lecz nie przepuszczająca wody w postaci płynnej i zapobiegająca przewiewaniu przegrody, a przez to – stratom ciepła.

gęstość objętościowa – stosunek masy materiału do objętości, jaką zajmuje on łącznie z porami, mierzony zazwyczaj w kg/m3 lub g/cm3.

gęstość właściwa – charakterystyczna dla substancji lub materiału, masa jej (lub jego) jednostki objętości. Wyrażana w kg/m3, kg/l lub g/cm3. Od gęstości właściwej zależy wiele różnych cech materiałów i substancji. W odniesieniu do oleju opalowego – gęstość właściwa jest ściśle związana z wartością opałową, która jest tym większa, im mniejsza jest jego gęstość właściwa. Gęstość właściwą oleju łatwo zmierzyć, ważąc 1 l tego paliwa: dobrze jest, gdy masa ta wynosi 0,83-0,86 kg.

hydrofobizacja (z gr. hydor – woda, phóbos – strach), nasycenie materiału preparatem (impregnatem hydrofobizującym), który tworzy na jego powierzchni cienką warstwę chroniącą przed wnikaniem wody i brudu, a jednocześnie nie blokującą przepływu pary wodnej.

izolacja termiczna (z fr. isolation – izolacja, odosobnienie, z gr. thermon – ogrzewający), warstwa, powłoka (płyty styropianowe) odzielająca dany układ od niepożądanych wpływów otoczenia.

kohezja
(z łac. cohaerentia – związek, styczność), spójność, przyciąganie się cząstek.

konwekcja (z późn. łac. convectio – gromadzenie), przenoszenie energii przez poruszające się swobodnie cząstki gazów lub cieczy.

krokiew – główny element konstrukcji dachów krokwiowych; ukośna belka biegnąca wzdłuż połaci dachu, zwykle połączona z druga krokwią w kalenicy. Zadaniem krokwi jest przenoszenie obciążeń z dachu na konstrukcje ścian budynku.

metoda ciężka – mokra – metoda docieplenia budynku, polega na mocowaniu płyt styropianowych do powierzchni ściany oraz na wykonaniu na nim tradycujnej wyprawy tynkarskiej na stalowej siatce (siatce Rabitza).

metoda lekka – mokra – najpopularniejsza metoda docieplenia budynku, polega na mocowaniu płyt styropianowych do powierzchni ściany przy pomocy kleju i łączników mechanicznych oraz wykonaniu na nim warstw wyprawy tynkarskiej wzmocnionej siatką z włókna szklanego lub z tworzyw sztucznych.

metoda lekka – sucha – metoda docieplenia budynku, polega na wykonaniu na powierzchni ściany zewnętrznej warstwy elewacyjnej osłonietej wykładziną elewacyjną wykonanej najczęściej z paneli metalowych lub winylowych.

mostek termiczny (cieplny)  (z gr. thermon – ogrzewający), fragment konstrukcji (np. spoiny wypełnione zaprawą w ścianach murowanych, słupy i rygle w ścianach, ościeża, nadproża), który wykonany jest z materiałów lepiej przewodzących ciepło niż pozostałą część ściany. Temperatura przegrody w tym miejscu jest niższa, bądź wyższa niż sąsiadująca z nią powierzchnia.

mur szczelinowy – metoda dociepleniowa polegająca na osłonięciu płyt styropianowych domurowaną ścianą połączoną z istniejącą za pomocą kotew.

nadproże – belka np. żelbetowa, drewniana lub stalowa nad otworem drzwiowym lub okiennym, przenosząca obciążenia z wyższych partii ściany, a także z konstrukcji wyżej położonego stropu czy dachu.

opór dyfuzyjny w budownictwie – opór stawiany parze wodnej przez materiał przegrody, np. ściany czy stropodachu; przegrody o małym oporze dyfuzyjnym określa się jako “oddychające”. W pomieszczeniach z przegrodami o dużym oporze dyfuzyjnym i jednocześnie źle wentylowanych, jest duszno i mogą wystąpić problemy związane z nadmiernym zawilgoceniem powietrza.

ościeże – wewnętrzna powierzchnia ściany lub dachu wokół otworu okiennego albo drzwiowego.

pojemność wodna – zdolność materiału do wchłaniania wody; w budownictwie znaczenie ma pojemność wodna wewnętrznych warstw przegród budowlanych: duża pojemność sprawia, ze warstwy te maja zdolność absorbowania nadmiaru wilgoci, a następnie oddawania go do pomieszczenia, gdy powietrze staje się bardziej suche. Jeśli przegrody mają znikomą pojemność wodną, nadmiar wilgoci w powietrzu wewnętrznym powinien być w całości usuwany przez wentylacje.

PN (Polska Norma) – obowiązująca norma techn. ustanawiana przez Polski Komitet Normalizacyjny.

prężność pary – w budownictwie – ciśnienie pary w ogrzewanym pomieszczeniu, które jest znacznie wyższe od ciśnienia pary w otoczeniu budynku, co powoduje ruch pary z pomieszczenia na zewnątrz.

promieniowanie – energia wymieniana w postaci fali elektromagnetycznej między powierzchniami ciał stałych o różnych temperaturach i różnych właściwościach emisyjnych.

przewodzenie – zachodzi we wnętrzu materiałów stałych i polega na przekazywaniu energii między sąsiadującymi cząsteczkami.

punkt rosy – stan, w którym powietrze nie może już wchłonąć więcej pary wodnej i wskutek tego następuje jej skraplanie się. Jeżeli zjawisko to występuje w niekorzystnym miejscu zewnętrznej przegrody budowlanej (np. w izolacji cieplnej), może doprowadzić do jej trwałego zawilgocenia.

podciąganie kapilarne – podciąganie wody przez materiały porowate, w których znajdują się cieniutkie kanaliki zwane kapilarnymi. W niektórych ścianach murowanych podciąganie kapilarne może dochodzić nawet do kilku metrów.

rekuperator – element wentylacji mechanicznej umożliwiający odzyskiwanie ciepła ze zużytego powietrza usuwanego przez wentylator na zewnątrz budynku: wymiennik, który odbiera je powietrzu wyrzucanemu i przekazuje świeżemu zasysanemu do wnętrza.

styropian – polistyren o strukturze porowatej, formowany w postaci płyt, kształtek lub bloków, stosowany jako m.in. izolacja cieplna lub akustyczna.

szczeliny dylatacyjne – celowo wykonane przerwy w konstrukcji budynku lub jego elementach (np. płytach lub podkładach betonowych), które zmniejszają ryzyko pęknięć i zarysowań wywołanych zmianami temperatury.

wartość opałowa paliwa – Ilość ciepła, jaką można uzyskać w wyniku spalenia paliwa gazowego, ciekłego lub stałego.

wentylacja (z łac. ventilatio – przewiew) przewietrzanie, wymiana powietrza w pomieszczeniach.

współczynnik przenikania ciepła U – Ilość ciepła, jaka przechodzi w ciągu jednej sekundy przez 1 m2 przegrody budowlanej przy różnicy temperatury po obu stronach tej przegrody wynoszącej 1 K (1 kelwin), mierzona w W/(m2K). Im mniejszy współczynnik U, tym lepsza izolacyjność przegrody.

współczynnik przewodności cieplnej l – Ilość ciepła jaka przechodzi w ciągu jednej sekundy przez warstwę materiału grubości 1 m i o powierzchni 1 m2 przy różnicy temperatury po obu stronach tej warstwy wynoszącej 1 K (1 kelwin), mierzona w W/(m2K); im mniejszy współczynnik l, tym lepsza jest izolacyjność cieplna materiału.

wymiana ciepła – ruch ciepła wskutek konwekcji, promieniowania, oraz przewodzenia.

zapotrzebowanie na energię cieplną – Ilość energii, jaką trzeba dostarczyć do budynku w określonym czasie, by utrzymać w pomieszczeniach pożądana temperaturę. W ocenie budynków najczęściej stosuje się zapotrzebowanie roczne E w przeliczeniu na 1 m2 ogrzewanej powierzchni, a do określenia niezbędnych mocy urządzeń grzewczych – także zapotrzebowanie szczytowe.