Projekty
→ ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY - ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu
→ PROPOZYCJA NOWEJ FORMUŁY PRZEPISÓW TECHNICZNO-BUDOWLANYCH DLA BUDYNKÓW - konsultacje środowiskowe
- Instytut Techniki Budowlanej przedstawia opracowanie zawierające propozycję nowej formuły przepisów techniczno-budowlanych dla budynków, wykonane na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury i przekazane w grudniu 2008 r. do Departamentu Rynku Budowlanego i Techniki.
- Obowiązek wydawania tych przepisów nakłada na ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej odpowiedni przepis ustawy Prawo budowlane.
- Obecnie obowiązujące przepisy techniczno-budowlane są zawarte w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rozporządzenie to było wielokrotnie nowelizowane, dwie ostatnie nowelizacje z 6 listopada 2008r. i 12 marca 2009 r. wprowadziły w rozporządzeniu istotne zmiany, nie naruszające jednak dotychczasowego charakteru i struktury dokumentu.
- Prezentowane opracowanie nie zawiera propozycji przepisów regulujących zabudowę i zagospodarowanie działki budowlanej. Problematyka ta będzie przedmiotem odrębnych przepisów opracowanych w ramach delegacji w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
- Potrzeba podjęcia prac nad nową formułą przepisów techniczno-budowlanych dla budynków wynikła z następujących przesłanek:
- sprzeczności między dynamicznym rozwojem techniki i myśli projektowej a stabilnością przepisów powstających ex post w stosunku do stosowanych już rozwiązań technicznych,
- istniejącej procedury odstępstw od obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych udzielanych, aż z udziałem ministra, która jest zniechęcająco uciążliwa,
- wyniki analizy analogicznych przepisów obowiązujących w wielu państwach wskazują na coraz bardziej wyraźną tendencję do stosowania tam elastycznych przepisów sprzyjających innowacjom,
- nadmierna szczegółowość dotychczasowych przepisów daje łatwą podstawę do zakwestionowania przez władze budowlane, praktycznie każdego projektu i każdej budowy, co nie jest korzystne dla przebiegu procesu inwestycyjnego,
- w kolejnych nowelizacjach rozporządzenia widoczna jest tendencja ujmowania coraz szerszego zakresu szczegółowej problematyki technicznej, co powoduje m.in. nadmierne zwiększenie jego objętości.
- Istotą proponowanej nowej formuły przepisów techniczno-budowlanych dla budynków jest wydzielenie w nich dwóch części:
- pierwszej, zatytułowanej WYMAGANIA PODSTAWOWE I UŻYTKOWE - zwanej dalej „wymaganiami” – określającej cechy funkcjonalne i właściwości użytkowe budynków oraz ich części, elementów konstrukcji, instalacji itp. zapewniające spełnienie wymagań w tym tak zwanych „wymagań podstawowych” oraz warunków użytkowych zgodnych z przeznaczeniem budynku;
- drugiej, zatytułowanej WARUNKI TECHNICZNE, zawierającej dyspozycje (ustalenia) techniczne, których zastosowanie stwarza domniemanie spełnienia wymagań części pierwszej,
- Wprowadzenie nowej formuły przepisów oznacza, że zastosowanie „warunków technicznych”(2) nie będzie obowiązujące, koniecznie jednak będzie wówczas wykazanie, że przyjęte alternatywne rozwiązanie projektowe spełnia „wymagania” części pierwszej, co najmniej w takim stopniu, jak miałoby to miejsce przy zastosowaniu odpowiednich, w danym przypadku „warunków technicznych”. Uzyskuje się dzięki temu pożądaną łatwość stosowania innowacyjnych wyrobów i rozwiązań projektowych, nieskrępowanych ograniczeniami tkwiącymi w sztywnych, z natury rzeczy, „warunkach technicznych”, zawartych w części drugiej przepisów techniczno-budowlanych. Dla projektantów, z tych czy innych względów, niezainteresowanych innowacyjnymi wyrobami i rozwiązaniami budowlanymi, zastosowanie w projekcie „warunków technicznych” będzie najprostszym sposobem spełnienia „wymagań” określonych w pierwszej części przepisów techniczno-budowlanych. Wyjątkiem od tej reguły będą przypadki, kiedy w określonym przepisie „warunków technicznych” zaznaczono, że konieczne jest spełnienie ponadto wskazanego przepisu „wymagań”. Mogą mieć miejsce także przypadki, gdy przy wyborze drogi „innowacyjnej”, a tym samym przy ominięciu „warunków technicznych” i odniesieniu się bezpośrednio do „wymagań”, dodatkowo konieczne będzie zastosowanie określonego „warunku technicznego” wskazanego w odpowiednim przepisie „wymagań”. Opisane wyżej sytuacje stanowią swego rodzaju odchylenie od stanu idealnego, docelowego, w którym zastosowanie „warunków technicznych” będzie wystarczające do spełnienia przepisów „wymagań”, a tym samym ustawy Prawo budowlane. W dalszych pracach nad nową formułą przepisów techniczno-budowlanych, będą kontynuowane działania zmierzające do jej udoskonalenia w tym kierunku.
- Przy formułowaniu przepisów części pierwszej - „wymagania” – wszędzie tam, gdzie było to obecnie możliwe, zastosowano przyjętą w dokumentach Komisji Europejskiej i Europejskich Normach zasadę „preformance concept” polegającą na odnoszeniu wymagań do właściwości użytkowych przedmiotów, a nie do samych przedmiotów lub takich czy innych sposobów osiągania tych właściwości.
- Wprowadzenie do stosowania, w postaci odpowiedniego rozporządzenia, nowej formuły przepisów techniczno-budowlanych dla budynków, nie może odbywać się pośpiesznie. Trzeba też brać pod uwagę, że 7 kwietnia br. została opublikowana w Dzienniku Ustaw kolejna obszerna nowelizacja rozporządzenia. Zbyt szybko wprowadzona następna zmiana przepisów, słusznie byłaby źle przyjęta przez środowisko budowlane.
- Na obecnym etapie prac nad nową formułą niezbędna jest robocza i możliwie szeroka konsultacja zawodowa. Temu służy też zamieszczenie opracowania w Internecie. Pozwoli to na zebranie wielu uwag i propozycji, które mogą mieć wpływ na opracowanie w przyszłości ostatecznej wersji nowej formuły przepisów techniczno-budowlanych dla budynków. Na prezentowanej stronie zamieszczono także ankietę zawierającą kilka pytań. Odpowiedzi na nie pozwolą zorientować się co do trafności niektórych propozycji przyjętych w nowej formule.
- Konsekwencją przyjęcia nowej formuły przepisów techniczno-budowlanych dla budynków będzie konieczność dokonania zmian w treści Prawa Budowlanego (art. 7 i niektóre inne).
- Prezentowana tu nowa koncepcja przepisów techniczno-budowlanych dla budynków była omawiana na kilku zebraniach m. in. w marcu br. na seminarium w Wiśle, w trakcie konferencji Warsztaty Pracy Projektanta Konstrukcji. Omówienie jej przewidziane jest również w maju br. w Międzyzdrojach w trakcie konferencji „Awarie budowlane”.
- Tekst opracowania prezentowany przez ITB różni się nieco od tekstu znajdującego się na stronie internetowej Ministerstwa Infrastruktury. Zmiany te zostały dokonane w wyniku uwag i analiz zebranych w ostatnich kilku miesiącach.
- Adres mailowy do korespondencji jest następujący: konsultacje@itb.pl.
Za wszystkie uwagi i opinie dotyczące przedstawionej nowej formuły oraz odpowiedzi na pytania ankiety, które zostaną przesłane do ITB z góry dziękujemy.
mgr inż. Marek Kaproń
Dyrektor Instytutu Techniki Budowlanej
